A A A

Koszty materiałowe

Na koszty materiałowe składają się koszty surowca, materiałów pomocniczych, energii itp., związane z wytwarzaniem danego wyrobu. Szereg elementów nakładów materiałowych ma charakter bezpośredni i łatwo daje się ująć w kalkulacji kosztów poszczególnego produktu (np. ilość materiału potrzebna na 1 sztukę odzieży danego rodzaju). Inne, dotyczące ogólnie całej produkcji (np. energia zużywana na oświetlenie hal produkcyjnych i biur), są rozdzielane na poszczególne produkty według określonego klucza.

Koszty materiałowe wytworzenia danego produktu oblicza się mnożąc normę nakładu danego materiału przez jego cenę jednostkową. Ceny surowców powinny w zasadzie być oparte na kosztach ich wykonania. W rzeczywistości jednak stosunki (relacje) cen surowców, materiałów pomocniczych, energii itp. mogą odchylać się od kosztów, np. w celu skłaniania przedsiębiorstw do zastępowania (substytucji) jednego rodzaju surowca przez inny. Szczególnie istotne odchylenie cen surowców od ich kosztów mogą występować w związku z sytuacją w handlu zagranicznym. Jeśli np. dwa wzajemnie zastępujące się surowce mają jednakowy koszt jednostkowy, ale osiągają różną cenę na rynku światowym, to ich ceny wewnętrzne powinny być zróżnicowane. Jednostka surowcowa o wyższej cenie światowej powinna mieć wyższą cenę wewnętrzną, gdyż zużywając dany surowiec do produkcji krajowej gospodarka jak gdyby poświęca większą potencjalną kwotę dewiz aniżeli w wypadku surowca tańszego na rynku światowym.

Ogólną tendencją rozwoju gospodarczego jest zmniejszanie się absolutnej wielkości kosztów materiałowych na jednostkę danego produktu. Postęp techniczny stwarza możliwość stosowania coraz tańszych materiałów w produkcji i coraz lepszego ich wykorzystania, bez obniżenia walorów użytkowych wyrobu. Nie oznacza to jednak, że udział kosztów materiałowych w ogólnym koszcie własnym, ponoszonym na wytworzenie określonych towarów, ma także tendencję malejącą. Wskutek silniejszego na ogół spadku kosztów osobowych aniżeli kosztów materiałowych na jednostkę produktu udział kosztów materiałowych w ogólnym koszcie produkcji na ogół wzrasta.